Sep 182012
 

Janarietan aurki dezakegun zuntza bi motatakoa izan daiteke. Zuntz disolbagarriek (pektinak, gomak eta muzilagoak) urarekin nahastean likatasun handiko gelak osatzen dituzte. Frutak, barazkiek eta lekek mota horretako zuntza dute. Disolbagarriak ez diren zuntzek, aldiz, (zelulosa, hemizelulosa eta lignina), ez dute urik xurgatzen. Batik bat zerealetan eta fruitu lehorretan aurki ditzakegu. Zuntzak, idorreriaren aurka eraginkorra izateaz gain, hainbat onura ditu:

  • Zuntz disolbagarriak gehiago betetzen du, urdaila husteko denbora luzatu egiten du, eta janari-boloa nabarmen handitzen du.
  • Odoleko kolesterol-maila jaitsi, janarietatik lortzen diren koipeak xurgatzea zaildu, eta behazuneko gatzak kanporatzen laguntzen du.
  • Glukosa xurgatzea zailtzen du, eta, ondorioz, odoleko gluzemia kontrolpean edukitzen laguntzen du.
  • Hesteetako bakterio onuragarriak ugaritzen ditu, eta kaltegarriak kanporatzen laguntzen du. Continue reading »
Aug 312012
 

Elikagaiak benetako osasun iturriak dira proportzio egokian erabiltzen jakinez gero.

Janaria egunean gutxienez bost aldiz banatu beharra dago, kontsumitzen diren gantzek jatorri begetalekoak izan behar dute batik bat eta animalia jatorrikoak gutxiago erabili behar dira.

Azukre iturriek elikagai integralak izan behar dute: zerealak, lekaleak eta fruta.

Proteinak ere daude lekaleetan, hazietan, elikagai integraletan edo fruitu lehorretan, eta esnea funtsezkoa da.

Elikagaiak benetako osasun iturriak dira, neurri egokian erabiltzen baditugu. Anorexiaren, argaltasunaren, gehiegizko pisuaren eta obesitatearen arazoak saihesteko, gomendio txiki batzuei jarraitzea da gure aholkua:

  • Eguneko janariak gutxienez 5 hartualditan banatzea: gosariak elikagaien kopuru osoaren % 25 biltzen du; hamaiketako txikia, goiz partean; eguerdiko bazkaria, % 30ekin; askaria, % 15ekin; eta afaria, gainontzeko % 20-30ekin. Horrela, modu orekatuan eta “energia” askirekin egingo diegu aurre eguneroko jarduerei, eta digestio aparatuaren zeregina erraztuko dugu.
  • Eguneko janari guztietarik, % 55-60 karbono hidratoak edo azukreak izan behar dira, % 25 koipeak eta % 10-15 proteinak.
  • Koipeak batez ere landare jatorrikoak izan behar dira, eta animalia jatorrikoak gutxiago erabili behar dira. Olioen artean, gomendagarriena oliba olio birjina da. Koipe monoinsaturatuen eta poliinsaturatuen kontsumoa gehitu behar da, bai eta omega-3 azidoarena ere (arraina, fruitu lehorrak, itsaskiak, barazkiak…). Janariak prestatzerakoan, hau da olioen ordena, onenetik desegokienera: oliba olio birjina (gantzazido poliinsaturatu edo monoinsaturatu ugari ditu), arto olioa, ekilore olioa, sojazkoa eta, azkenik, gurina (gantzazido saturatu asko du).
Iturria: http://www2.cajavital.es/
May 162012
 

Burdin faltagatik sortzen den anemia gaur egungo haur eta gazteetan ohiko arazoa bihurtzen ari da; daramaten elikadura motak ez baitie nahi adina burdin ematen.

Haur-anemiak garai honetan sortu daitezkeen gaitzak indartu ditzake:

  • Hazieran atzerapena,
  • ikasteko arazoak eta
  • psikomotrizitate garapenean arazoak.

Normalean anemiak ez ditu sintoma ikusgarriak ematen, horregatik, gurasook adi egon behar dugu eta honako zerbait sumatuz gero anemia egon daitekeela ohartu: Continue reading »